คู่มือสำหรับสมาชิก

เงินปันผลคำนวณอย่างไร

เข้าใจว่าหุ้นยกมาต้นปี หุ้นที่ชำระเพิ่มระหว่างปี และวันที่ชำระหุ้น ส่งผลต่อเงินปันผลของท่านอย่างไร

หลักการพื้นฐาน

เงินปันผลคือผลตอบแทนจาก "เงินค่าหุ้น" ที่สมาชิกถืออยู่ในสหกรณ์ คิดเป็นอัตราร้อยละต่อปี (เช่น ร้อยละ 5 ต่อปี) ดังนั้นเงินปันผลจึงขึ้นอยู่กับ 3 ปัจจัยหลัก

  • หุ้นยกมาต้นปี — หุ้นที่มีอยู่แล้ว ณ วันแรกของปีบัญชี ได้รับปันผลเต็มปี
  • หุ้นชำระเพิ่มระหว่างปี — ได้รับปันผลเฉพาะช่วงเวลาที่ถือหุ้นนั้นจริง
  • วันที่ชำระหุ้น — กำหนดว่าหุ้นที่ชำระเพิ่มจะเริ่มนับปันผลตั้งแต่เมื่อใด

สูตรพื้นฐาน: เงินปันผล = มูลค่าหุ้น × อัตราปันผลต่อปี × สัดส่วนเวลาที่ถือหุ้น

1. หุ้นยกมาต้นปี ได้ปันผลเต็มปี

หุ้นที่ยกมาจากปีบัญชีก่อนถือว่าสมาชิกถือครบทั้งปี จึงได้รับปันผลเต็มอัตรา เช่น หุ้นยกมา 12,000 บาท อัตราปันผลร้อยละ 5 ต่อปี

12,000 × 5% = 600 บาท (ไม่ว่าจะใช้วิธีรายเดือนหรือรายวัน ผลลัพธ์ส่วนนี้เท่ากัน)

2. หุ้นชำระระหว่างปี ได้ปันผลตามระยะเวลาที่ถือ

หุ้นที่ชำระเพิ่มระหว่างปีจะได้ปันผลเฉพาะช่วงตั้งแต่ชำระจนถึงวันสิ้นปีบัญชี ยิ่งชำระเร็ว ยิ่งได้ปันผลมาก การคิดมี 2 วิธีตามข้อบังคับของสหกรณ์

  • วิธีรายเดือน — นับเป็นเดือน โดยมักมี "วันตัดยอด" (เช่น วันที่ 5) ถ้าชำระทันวันตัดยอดจะนับเดือนนั้น ถ้าชำระหลังวันตัดยอดจะเริ่มนับเดือนถัดไป
  • วิธีรายวัน — นับตามจำนวนวันที่ถือหุ้นจริง ละเอียดกว่าและเป็นธรรมกับผู้ชำระกลางเดือน

3. วันชำระหุ้นมีผลอย่างไร — ตัวอย่างเปรียบเทียบ

สมมติปีบัญชี 1 ตุลาคม 2568 – 30 กันยายน 2569 อัตราปันผลร้อยละ 5 ต่อปี วันตัดยอดวันที่ 5 สมาชิกทั้งสองมีหุ้นยกมา 12,000 บาทเท่ากัน และชำระหุ้นเพิ่ม 6,000 บาทในเดือนมีนาคม แต่คนละวัน

วิธีรายเดือน (วันตัดยอด วันที่ 5)
สมาชิกชำระเพิ่มเดือนที่นับปันผลหุ้นยกมาปันผลหุ้นระหว่างปีรวม
สมาชิก ข3 มี.ค. (ทันตัดยอด)มี.ค.–ก.ย. = 7 เดือน600.006,000×5%×7/12 = 175.00775.00
สมาชิก ค20 มี.ค. (เลยตัดยอด)เม.ย.–ก.ย. = 6 เดือน600.006,000×5%×6/12 = 150.00750.00
ส่วนต่าง25.00
วิธีรายวัน (นับวันถือจริง ปีละ 365 วัน)
สมาชิกชำระเพิ่มวันที่นับปันผลหุ้นยกมาปันผลหุ้นระหว่างปีรวม
สมาชิก ข3 มี.ค.3 มี.ค.–30 ก.ย. = 212 วัน600.006,000×5%×212/365 = 174.25774.25
สมาชิก ค20 มี.ค.20 มี.ค.–30 ก.ย. = 195 วัน600.006,000×5%×195/365 = 160.27760.27
ส่วนต่าง13.98

จะเห็นว่า การชำระหุ้นเร็วเพียง 17 วัน ทำให้สมาชิก ข ได้ปันผลมากกว่าสมาชิก ค ถึง 25 บาทในวิธีรายเดือน ส่วนวิธีรายวันส่วนต่างจะสะท้อนจำนวนวันจริง (13.98 บาท)

4. ถอนหุ้นระหว่างปี

หากมีการถอนหุ้น (ยอดติดลบในไฟล์นำเข้า) ระบบจะหยุดนับปันผลของหุ้นส่วนที่ถอนตั้งแต่วันที่ถอน ทำให้ปันผลลดลงตามระยะเวลาที่เหลือของปี

5. สรุปสิ่งที่สมาชิกควรรู้

  • หุ้นยกมาต้นปีได้ปันผลเต็มปีเสมอ
  • ชำระหุ้นเพิ่มเร็วเท่าใด ยิ่งได้ปันผลมากเท่านั้น
  • ถ้าสหกรณ์ใช้วิธีรายเดือน ให้ชำระก่อนหรือในวันตัดยอด (เช่น วันที่ 5) เพื่อไม่เสียสิทธิ์เดือนนั้น
  • วิธีรายวันไม่มีผลเรื่องวันตัดยอด นับตามวันจริงทุกวัน
  • อัตราปันผลสูงสุดเป็นไปตามข้อบังคับสหกรณ์และมติที่ประชุมใหญ่